ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ -

Αρχαία Κόρινθος: συνάντηση με την ιστορία και τον πολιτισμό

«Ου παντός πλην ες Κόρινθον» έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες θέλοντας να τονίσουν τον πλούτο, τη δύναμη και τον πολιτισμό της. Η πόλη έχει μακρά ιστορία αφού έχει κατοικηθεί από το 5.000 π.Χ., ευρισκόμενη σε εξαίρετη γεωγραφική θέση ανάμεσα στον Κορινθιακό και τον Σαρωνικό κόλπο.

Ο Όμηρος και ο Πίνδαρος την προσονομάζουν Αφνειό, ενώ αρχικά ονομαζόταν Εφύρα, με ιδρυτή και βασιλιά σύμφωνα με την μυθολογία τον Σίσυφο. Κόρινθος ονομάστηκε αργότερα, από το όνομα του ομώνυμου γιού του Δία.

Πρώτοι κάτοικοι της περιοχής θεωρούνται οι Πελασγοί, αλλά τα ίχνη τους άφησαν και οι Φοίνικες, Αιγύπτιοι, Μινύες. Πρώτος ιστορικός βασιλιάς θεωρείται ο Αλήτης, υιός του Ιππότη, απόγονος του Ηρακλή, αρχηγός των Δωριέων (1110-1075 π.Χ.), οι οποίοι έδιωξαν τους Αιολείς απογόνους του Σισύφου.

Την περίοδο 850-657 π.Χ. κυβερνάται από τους Βακχιάδες, ενώ τα αμέσως επόμενα χρόνια επί δυναστείας Κυψελιδών φθάνει στην μεγάλη της ακμή, ιδίως την περίοδο του Περίανδρου (657-629 π.Χ.), ενός εκ των επτά σοφών, διαδόχου του Κύψελου, ο οποίος κατασκεύασε τον Δίολκο, συνδετήρια λιθόστρωτη οδό των δύο θαλασσών. Αναδεικνύεται σε σπουδαία βιομηχανική, ναυτική δύναμη και ιδρύει αποικίες εις Κέρκυρα, Ιλλυρία, Ιταλία, Σικελία. Η Κόρινθος θεωρείται πρόδρομος του περιηγητικού τουρισμού. Εδώ εφευρέθηκαν το Κορινθιακό κιονόκρανο (Καλλίμαχος), η τριήρης (Αμεινοκλής), ο διθύραμβος και κατ’ επέκταση η τραγωδία (Αρίων).

Κατά την κάθοδο των Ρωμαίων και μετά την ήττα των Ελλήνων στη μάχη της Λευκόπετρας (κοντά στον Ισθμό), καταστράφηκε από τον Λεύκιο Μόμμιο για να ανοικοδομηθεί 100 χρόνια αργότερα το 44 π.Χ. από τον Ιούλιο Καίσαρα. Το 196 π.Χ. γίνεται έδρα της Αχαϊκής Συμπολιτείας.

Το 52 μ.Χ. την επισκέπτεται ο Απόστολος Παύλος, ο οποίος λίγο αργότερα απευθύνει τις δύο προς Κορινθίους επιστολές του. Αργότερα γνωρίζει διάφορους κατακτητές ως Ερούλους, Γότθους, Αβάρους, Νορμανδούς, Φράγκους, Καταλανούς, Ενετούς..

Την Βυζαντινή περίοδο αποτελεί έδρα Θέματος, ενώ ακμάζουν η υφαντουργία και η μεταξουργία. Στις 26-10-1823 απελευθερώνεται από τους Τούρκους το κάστρο του Ακροκόρινθου, από τις Ελληνικές δυνάμεις με επικεφαλείς τους οπλαρχηγούς Θεόδωρο και Γενναίο Κολοκοτρώνη, Στάϊκο Σταϊκόπουλο, Ιωάννη Νοταρά.

Το 1858 ύστερα από καταστρεπτικό σεισμό όλοι σχεδόν οι κάτοικοι την εγκαταλείπουν και ιδρύουν σε απόσταση 8 χλμ. τη νέα Κόρινθο.

Αναρίθμητα είναι τα μνημεία

Στον αρχαιολογικό χώρο μέσα στο σημερινό χωριό της Αρχαίας Κορίνθου ο τουρίστας θα πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα:

Ναός Απόλλωνα, δωρικού ρυθμού του 6ου π.Χ. αιώνα, το πλέον επιβλητικό και ιστορικό μνημείο. Σώζονται 7 από τις 38 αρχικές κολώνες.

Αγορά. Αναμορφώθηκε επί Ιούλιου Καίσαρα. Σ’ ‘ένα σημείο της υπάρχει το κτίριο των αγορεύσεων το λεγόμενο ΒΗΜΑ με την επιγραφή ROSTRA, απ’ όπου ο Απόστολος Παύλος απολογήθηκε προς τον Ρωμαίο Ανθύπατο της Αχαΐας Γαλλίωνα, υπερασπίζοντας τον Χριστιανισμό.

Θέατρο. Κατασκευάσθηκε τον 5ο π.Χ. αιώνα. Ήταν 18.000 θέσεων. Ανακαινίσθηκε τον 1ο μ.Χ. αιώνα. Στο δάπεδο της εισόδου σώζεται η μαρμάρινη πλάκα του Έραστου, μαθητή του Αποστόλου Παύλου, υπεύθυνου των έργων, προσκηνυματικό σημείο, ιδιαίτερα για τους Καθολικούς. Βορείως του θεάτρου βρίσκονται ερείπια του Ασκληπιείου (6ος π.Χ.αι.), της κρήνης Λέρνας και του Γυμναστηρίου.

Ρωμαϊκό Ωδείο. Κατασκευάσθηκε τον 1ο μ.Χ. αι. ανακαινίσθηκε το 165 μ.Χ. από τον Ηρώδη τον Αττικό και αργότερα μετατράπηκε σε αρένα. Είχε χωρητικότητα 3.000 θεατών.

Ναός Οκταβίας, αδελφής του Αυγούστου, δωρικού ρυθμού.

Γλαύκη κρήνη.

Πειρήνη κρήνη. Θαυμάσιο έργο που διαμόρφωσε αρχικά ο Περίανδρος και αργότερα ο Ηρώδης ο Αττικός.

Οδός Λεχαίου. Πλακόστρωτη οδός δια της οποίας συνδεόταν η πόλη με τον Κορινθιακό. Εκατέρωθεν υπήρχαν καταστήματα.

Βόρεια Βασιλική. Επιβλητικό μαρμάρινο ρωμαϊκό δικαστήριο, διοικητήριο 1ου – 2ου μ.Χ.αι.

Λουτρά Ευρυκλή. Αφιερωμένα από τον Αύγουστο (1ο μ.Χ.αι.) στον ομώνυμο Σπαρτιάτη φίλο του.

Ιουλία Βασιλική. Κτίριο από τον 1ο π.Χ. αι., χώρος αυτοκρατορικής λατρείας και δικαστηρίου. Στέγαζε τα αγάλματα των Ιούλιου Καίσαρα, Αύγουστου.

Βουλευτήριο. Τόπος συνάθροισης αντιπροσώπων1ου π.Χ.αι. Σε διπλανό χώρο αποκαλύφθηκαν ερείπια βυζαντινού οικισμού, όπου στεγάσθηκαν τα περίφημα Κορινθιακά μεταξουργεία.

Εντός του αρχαιολογικού χώρου λειτουργεί από το 1932 ένα από τα πλέον αξιόλογα Ελληνικά Μουσεία, έργο της Αμερικανικής Σχολής Κλασσικών Σπουδών, που από το 1896 πραγματοποιεί σπουδαίες δραστηριότητες στην περιοχή. Υπάρχουν ευρήματα αρχαιοελληνικής και περισσότερο ρωμαϊκής περιόδου ως κεραμικά, ανάγλυφα, γλυπτά και σημαντικά αναθήματα από το Ασκληπιείο.

Ιδιαίτερα πρέπει να προσέξει κάποιος τα ψηφιδωτά δαπέδων ρωμαϊκής έπαυλης που απεικονίζουν βοσκό που παίζει φλογέρα και κεφαλή του Διόνυσου. Στην αυλή του Μουσείου εκτίθενται αξιόλογα γλυπτά ρωμαϊκής περιόδου.

Σε απόσταση 3 χλμ. δεσπόζει ο βράχος με το κάστρο του Ακροκορίνθου ύψους 575 μ. που είναι το μεγαλύτερο, παλαιότερο και καλύτερα διατηρημένο της Πελοποννήσου. Καθ’ οδόν συναντάμε τη βρύση Χατζημουσταφά, χρονολογούμενη από το 1515.

Οι πρώτες οχυρώσεις γίνονται την Μυκηναϊκή περίοδο, αλλά οι πλέον συστηματικές τα χρόνια των Κυψελιδών (6ο- 7ο π.Χ. αι.). Σημαντικές οχυρώσεις γίνονται επίσης από τους Μακεδόνες (4ο π.Χ. αι.), τον Ιούλιο Καίσαρα (44 π.Χ.) τον Ιουστινιανό (6ο μ.Χ. αι.).

Το 1210 καταλαμβάνεται από τους Φράγκους, παρά την ηρωική αντίσταση του ηγεμόνα του Ναυπλίου Λέοντα Σγουρού. Οι Ενετοί που το κατείχαν από το 1687 έως το 1715 κάνουν σημαντικά έργα και ορισμένα οι μετέπειτα κατακτητές Τούρκοι.

Ο επισκέπτης πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα:

Τρείς πύλες που πλαισιώνονται από σειρές τριών ισχυρών τειχών. Η Τρίτη είναι η μεγαλύτερη και πιο επιβλητική.

Ερείπια ναού της Ένοπλης Αφροδίτης 5ου – 4ου π.Χ. αι. στο ψηλότερο σημείο του κάστρου.

Πηγή Άνω Πειρήνης ή Δρακονέρα. Εδώ σύμφωνα με τον αρχαίο μύθο, ο τοπικός ήρωας Βελλερεφόντης, εγγονός του Σισύφου, με τη βοήθεια της Αθηνάς, δάμασε το φτερωτό άλογο Πήγασο, έμβλημα του σημερινού Δήμου Κορίνθου.

Ναΐδριο Αγίου Δημητρίου. Ενετική βασιλική με αξιόλογες τοιχογραφίες του 17ου αι. Αναστηλώθηκε με δαπάνες του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.

Τουρκικός κεντρικός μιναρές τζαμιού 16ου αι. Κάτω βρίσκεται υπόγεια βυζαντινή δεξαμενή (κινστέρνα).

Φραγκικός τετράγωνος πύργος του Βιλαρδουΐνου.

Στους πρόποδες της βορειοδυτικής πλευράς του Ακροκορίνθου βρίσκεται η εκκλησία των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, που οικοδομήθηκε κατά τα έτη 1912-14. Διαθέτει και συνεδριακό κέντρο.

Σε απόσταση 4 χλμ. βρίσκεται η παραλία του αρχαίου λιμανιού Λεχαίου, το οποίο μέσω των Μακρών Τειχών συνδεόταν με την πόλη. Στην τοποθεσία αυτή σήμερα παρατηρούμε τα ερείπια της παλαιοχριστιανικής τρίκλιτης βασιλικής Λεωνίδη, η οποία ανεγέρθηκε περίπου το 450 μ.Χ. και θεωρείται η μεγαλύτερη στο είδος της στην Ελλάδα.

Μέσα στο σημερινό χωριό λειτουργούν πανσιόν, ενοικιαζόμενα δωμάτια και πολυάριθμα κέντρα εστίασης. Περισσότερα ξενοδοχεία υπάρχουν στο Λέχαιο και την Κόρινθο.

Πρόσβαση:

Η Αρχαία Κόρινθος συνδέεται με αυτοκινητόδρομο με την Αθήνα (90 χλμ.), την Πάτρα (210 χλμ.) και την Τρίπολη (79 χλμ.), ενώ υπάρχει συχνή λεωφορειακή συγκοινωνία με την Κόρινθο. Βρίσκεται επίσης πολύ κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό (προαστιακό) της Κορίνθου.

http://trans.kathimerini.gr/

ΚΟΡΥΦΗ