ΜΑΓΚΑΖΙΝΟ - ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ -

Θεατρικά και άλλα στην Κόρινθο το 1908

Tο 1908 οι Κορίνθιοι διαμαρτύρονταν γιατί οι καφεσαντανούδες κατέστησαν «μάστιξ και λύμη της κοινωνίας μας», οτι δυο καφε-σαντάν ενταύθα έχουν 15 γυναίκες, που βγαίνουν με τις ρόμπες τους στους εξώστες του ξενοδοχείου στην Κόρινθο

ου Ματθαίου Ανδρεάδη
δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα "Πολίτης" στις 1/2/2008, τ. 242, σ.2

Σε προηγούμενο κείμενό μου είχα αναφερθεί στην επιτυχία που είχε το 1907-1908 ο θίασος Ευαγγελίας Παρασκευοπούλου στην Κόρινθο, καθώς και στη μετάβασή του στο Κιάτο.

Επιστρέφοντας,λοιπόν, ο θίασος τον Φεβρουάριο 1908, θέλησε συνεχίσει τις παραστάσεις στην Κόρινθο και τις μέρες της σαρακοστής, ωστόσο βρέθηκε στο δίλημμα αν μπορούσε ή όχι να το διακινδυνεύσει, αφου έτσι θα προέκυπταν σοβαρά θέματα,που είχαν σχέση με την εκκλησιατική  «καταλληλότητα» του χρόνου, στον οποίο ο θίασος θα έδινε τις παραστάσεις του:

Το υπουργείο εσωτερικών απο καιρό πριν, με έγγραφό του στο υπουργείο εκκλησιαστικών είχε θέσει το ερώτημα αν κατά τη διάρκεια της σαρακοστής «αι θεατρικαί παραστάσεις και τα χοροδράματα», σε κάθε περίπτωση, αντέβαιναν ή οχι στους εκκλησιαστικούς κανόνες.

Το υπουργείο εκκλησιαστικών απαντούσε πως, σύμφωνα με αποφάσεις των οικουμενικών συνόδων, απαγορεύονταν, γενικά, «οι μίμοι, τα υπο τούτων θέατρα και αι επι σκηνής ορχήσεις».΄

Ετσι, απ΄τον κανόνα αυτόν, που ίσχυε για όλους, συμπέρανε ο τότε υπουργός εσωτερικών οτι σαφώς και την σαρακοστή (που βέβαια,είναι εκτός των άλλων, και περίοδος πένθους) απαγορεύονται οχι μόνο οι γάμοι και τα πανηγύρια αλλά και οι θεατρικές παραστάσεις «και τα των μίμων επι σκηνής είτε δι΄ανδρών απρεπώς λογιζομένων και ασχημονούντων εν τω ορχείσθαι πραττόμενα, είτε δια γυναικών εις ακολασίαν τους ορώντας εκκαλουμένων».

Η απαγόρευση αυτή είχε μακρυνή προέλευση. Ας τη δούμε, σχετικά:

Απ’ την εποχή,που ίσχυε το εκκλησιαστικό «Πηδάλιο» (τόμος 800 περίπου σελίδων, του έτους 1800) το οποίο περιείχε παράφραση ιερών κανόνων,προερχομένων απ΄τις πηγές (με ερμηνευτικά σχόλια του Αγίου Νικόδημου, που είχe συνεργασθεί με τον διωγμένο μετά τα Ορλωφικά πρώην μητροπολίτη Κορίνθου Μακάριο Νοταρά, ο οποίος ειχε καταφύγει στο ΄Αγιον Όρος) αλλά και απ΄το μεταβυζαντινό δίκαιο, σε δημώδη,της εποχής, γλώσσα, ορισμένες συνήθειες των υποδούλων λαών, των Ελλήνων, προ παντός, αλλά και άλλων λαών της Βαλκανικής, προκαλούσαν τις αντιδράσεις του σχολιαστή:

Απαγορεύονταν,λ.χ,με βάση του Ιερούς Κανόνες, οι μεταμφιέσεις τις απόκρηες, η συμμετοχή στα καρναβάλια (γιορτές ειδωλολατρών): «Μήτε χορoί απλώς δημόσιοι γυναικών να γίνωνται, ούτε εορταί μήτε άνδρας να φορή ρούχα γυναικείαούτε γυναίκα ρούχα ανδρίκια, αλλά ούτε να μουρόνωνται με μουτσούνας και προσωπίδας, ουδέ δια νομιζομένην άσκησιν συγχωρείται να φορή η γυνή ανδρίκια φορέματα».

Τα επιτίμια της παραβάσεως ησαν σοβαρά, ο κληρικός καθαιρείτο,και ο λαϊκός αφοριζόταν.΄Ομοια επιτίμια, επίσης,απειλούσαν τους λαϊκούς, που έτρωγαν και έπιναν με μουσικά όργανα και με πορνικά και δαιμονιώδη τραγούδια, ή αυτούς,που πλησίαζαν στα θέατρα και θεωρούσαν χορούς και κωμωδίες ή χόρευαν, έπαιζαν όργανα στους γάμους, ή γίνονταν μίμοι, δηλαδή ηθοποιοί.

Με το καιρό ωστόσο τά πράγματα ομαλοποιήθηκαν και οι αυστηρές για τα θέατρα απαγορεύσεις ατόνισαν.΄Ετσι και ο θίασος Ευ. Παρασκευόπουλου ξεπέρασε το ζήτημα,που προς στιγμήν είχε προκύψει.

Ωστόσο το 1908 υπήρχαν Κορίνθιοι, που διαμαρτύρονταν γιατί οι καφεσαντανούδες κατέστησαν «μάστιξ και λύμη της κοινωνίας μας», αφού να λάβει κανείς υπόψη, οτι δυο καφε-σαντάν ενταύθα έχουν 15 γυναίκες,που εγκαταστημένες σ΄ενα ξενοδοχείο στο κέντρο της Κορίνθου βγαίνουν με τις ρόμπες τους στους εξώστες του ξενοδοχείου,ώστε «να μην ημπορούν να διέλθουν εκείθεν αι νέαι της Κορίνθου».

Και ακόμη «διασχίζουν την κεντρικήν αυτήν οδόν με τας ρόμπας των μεταβαίνουσαι εις το έναντι ξενοδοχείον ή,άλλοτε, μεταβαίνουσαι εποχούμεναι προκλητικώς ανοικτών αμαξών εις τάς εξοχάς». Γι αυτό και,εκτός των άλλων,ζητούσαν να γίνει «εξέτασις της υγείας αυτών προς προστασίαν των νέων μας.

Διότι η τοιαύτη των συμπεριφορά προσβάλλει τα ήθη» των Κορινθίων. «Να ληφθή επίσης,υπόψιν οτι προχθές νέος εξ Αιγίου αναζητών την ενταύθα εις καφεσαντάν εργαζομένην αδελφήν του δια να την μεταφέρη εις την οικίαν της,ο καφεπώλης πληροφορηθείς το γεγονός την εφυγάδευσεν εσπευσμένως εις την Ισθμίαν με τον εραστήν της»...

ΚΟΡΥΦΗ